Haber Detayı
19 Ağustos 2019 - Pazartesi 14:33 Bu haber 4442 kez okundu
 
SAYIŞTAY KARARI: TEDİYE ÖDEMELERİNDE Sosyal güvenlik prim kesintisi Yapılmamasına Kamu Zararı:
Aynı konu ile ilgili daha önce de benzer bir Daire kararını sizlerle paylaşmıştık.
TEDİYE Haberi
SAYIŞTAY KARARI: TEDİYE ÖDEMELERİNDE Sosyal güvenlik prim kesintisi Yapılmamasına Kamu Zararı:

Makaleleri üstteki kısayolları kullanarak Facebook , Twiter'da ve Watsup'da kolayca paylaşabilirsiniz.  Kurumsal Mevzuat Bildirim Platformunda "Reklam yok, Magazin yok, Makale var"...Takipte kalın, geride kalmayın... www.kamuiscisi.net Mevzuat Grubu

Not: Makalemizin ilgili kişi ve/veya kurumlar ile paylaşabilirsiniz.

.

SAYIŞTAY KARARI: TEDİYE ÖDEMELERİNDE Sosyal güvenlik prim kesintisi Yapılmamasına Kamu Zararı:

Giriş:

5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce işçilere verilen ilave tediyeler sosyal güvenlik primlerinden istisna tutulmaktaydı.

5510 Sayılı Kanun yürürlüğe girmeden önce hangi kanunlar uygulanmaktaydı. Ülkemizde; hizmet akdiyle çalışanların 506, kendi nam ve hesabına çalışanların 1479, devlet memuru olarak çalışanların 5434, tarımda hizmet akdiyle çalışanların 2925, tarımda kendi nam ve hesabına çalışanların 2926 sayılı kanunlara tabi olarak sosyal güvenlikleri sağlanmaktaydı. Diğer bir deyişle, sigortalıların sosyal güvenlik hakları 5 ayrı yasa ile düzenlenmişti.

Ancak, bu tarz bir sosyal güvenlik sistemi farklı sosyal güvenlik kanunlarına tabi olarak çalışanların hak ve yükümlülükleri arasındaki norm ve standart birliğini bozmaktaydı. Bu yüzden 5510 sayılı kanun yürürlüğe girerek bir standart oluşturulmuş oldu.

Yapılan hatalı hesaplamanın temelinde ise 5510 sayılı kanunun öncesindeki yukarıda bahsedilen kanunlar değildir. 1956 yılında yayınlanmış 6772 sayılı Kanun Madde 4 kapsamında "Bu tediyelerden çeşitli işçi sigortalarının icabettirdiği primler kesilmez"  ifadesidir. 

Ancak günümüzde, tediye ödemelerinin prime esas kazanca dahil olup olmadığını şuradan görebiilmekteyiz.

   Prime esas kazançlar

   5510, MADDE 80(Değişik: 17/4/2008-5754/47 md.)

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz.

Görüleceği üzere Tediye ödemeleri 2008 yılında yapılan değişiklik ile "prime esas kazançlar" kapsamına girmiştir.

>>>>Prime Esas Kazanca Dâhil Edilecek ve Edilmeyecek Kazançlar

Aşağıdaki Daire kararında; yapılan tediye ödemelerinde "prime esas kazanca dahil edilmemesi" hususu kamu zararı oluşturmuştur.

Aynı konu ile ilgili daha önce de benzer bir Daire kararını sizlerle paylaşmıştık. 

.

KARARIN ÖZETİ

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere; 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce işçilere verilen ilave tediyeler sosyal güvenlik primlerinden istisna tutulmakta iken söz konusu Kanunun yürürlüğe girmesi ile Kanunda sayılan istisnalar arasında yer almayan bu ödemeler sosyal güvenlik primine esas kazançlar kapsamına alınmıştır.

Bu itibarla, işçilerine yapılan ilave tediye ödemelerinden sosyal güvenlik pirimi kesintisinin yapılması gerekirken yapılmaması sonucu fazla ödeme nedeniyle oluşan ve sorumluların “bakiye kayıtlı alacaklarından düşülerek kamu zararı oluşmasına mahal verilmeyecek” dedikleri .....TL kamu zararının, Gerçekleştirme Görevlisi ......ile Harcama Yetkilisi ........’tan,

Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

 

KARARIN TAM METNİ

 

 

Sosyal güvenlik prim kesintisi

 

İşçilere yapılan ilave tediye ödemelerinden sosyal güvenlik primi kesintisinin yapılmaması sonucu ......TL kamu zararına sebebiyet verilmesi ile ilgili olarak yapılan incelemede,

11.07.1956 tarih ve 6773 sayılı “Devlet ve Ona Bağlı Müesseselerde Çalışan İşçilere İlave Tediye Yapılması ve 6452 Sayılı Kanunla 6212 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin Kaldırılması Hakkında Kanunun 1 inci maddesinde aynen; “Umumi, mülhak ve hususi bütçeli dairelerle mütedavil sermayeli müesseseler, sermayesinin yarısından fazlası Devlete ait olan şirket ve kurumlarla belediyeler ve bunlara bağlı teşekküler, 3460 ve 3659 sayılı kanunların şümulüne giren İktisadi Devlet Teşekkülleri ve diğer bilcümle kurum, banka, ortaklık ve müesseselerinde müstahdem olanlardan İş Kanununun şümulüne giren veya girmiyen yerlerde çalışmakta olan ve İş Kanununun muaddel birinci maddesindeki tarife göre işçi vasfında olan kimselere, ücret sistemleri ne olursa olsun, her yıl için birer aylık istihkakları tutarında ilave tediye yapılır.”, 4 üncü maddesinin ikinci fıkrasında; “(…)Bu tediyelerden çeşitli işçi sigortalarının icabettirdiği primler kesilmez (…)” ifadeleri yer almaktadır.

16.06.2006 tarih ve 5510 sayılı “Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun "Sigortalı Sayılanlar" başlıklı 4 üncü maddesinde; "Bu Kanunun kısa ve uzun vadeli sigorta kolları uygulaması bakımından; a) Hizmet akdi ile bir veya birden fazla işveren tarafından çalıştırılanlar, (...)" hükmü, aynı Kanun'un “Prime Esas Kazançlar” başlıklı 80 inci maddesinde; “4 üncü maddenin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamındaki sigortalıların prime esas kazançları aşağıdaki şekilde belirlenir.

a) Prime esas kazançların hesabında;

1) Hak edilen ücretlerin,

2) Prim, ikramiye ve bu nitelikteki her çeşit istihkaktan o ay içinde yapılan ödemelerin ve işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen tutarların,

3) İdare veya yargı mercilerince verilen karar gereğince yukarıdaki (1) ve (2) numaralı alt bentlerde belirtilen kazançlar niteliğinde olmak üzere sigortalılara o ay içinde yapılan ödemelerin, brüt toplamı esas alınır.

b) Ayni yardımlar ve ölüm, doğum ve evlenme yardımları, görev yollukları, seyyar görev tazminatı, kıdem tazminatı, iş sonu tazminatı veya kıdem tazminatı mahiyetindeki toplu ödeme, keşif ücreti, ihbar ve kasa tazminatları ile Kurumca tutarları yıllar itibarıyla belirlenecek yemek, çocuk ve aile zamları, işverenler tarafından sigortalılar için özel sağlık sigortalarına ve bireysel emeklilik sistemine ödenen ve aylık toplamı asgari ücretin 30'unu geçmeyen özel sağlık sigortası primi ve bireysel emeklilik katkı payları tutarları, prime esas kazanca tabi tutulmaz.

c) (b) bendinde belirtilen istisnalar dışında her ne adla yapılırsa yapılsın tüm ödemeler ile ayni yardım yerine geçmek üzere yapılan nakdi ödemeler prime esas kazanca tabi tutulur. Diğer kanunlardaki prime tabi tutulmaması gerektiğine dair muafiyet ve istisnalar bu Kanunun uygulanmasında dikkate alınmaz. (...)” hükmü,

 

Aynı Kanun'un "Prim Oranları ve Devlet Katkısı" başlıklı 81 inci maddesinde; "Bu Kanun gereğince alınacak sigorta prim oranları aşağıdaki şekildedir:

a) Malûllük, yaşlılık ve ölüm sigortaları prim oranı, sigortalının prime esas kazancının 20'sidir. Bunun 9'u sigortalı hissesi, 11'i işveren hissesidir. (...) c) Kısa vadeli sigorta kolları prim oranı, yapılan işin iş kazası ve meslek hastalığı bakımından gösterdiği tehlikenin ağırlığına göre 1 ilâ 6,5 oranları arasında olmak üzere, 83 üncü maddeye göre Kurumca belirlenir. Bu primin tamamını işveren öder. (...)

f) (Değişik: 17/4/2008-5754/48 md.) Genel sağlık sigortası primi, kısa ve uzun vadeli sigorta kollarına tâbi olanlar için 82 nci maddenin birinci fıkrasına göre hesaplanan prime esas kazancın 12,5'idir. Bu primin 5'i sigortalı, 7,5'i ise işveren hissesidir. (...) (...)" hükümleri yer almaktadır.

Yukarıdaki mevzuat hükümlerinden açıkça anlaşılacağı üzere; 5510 sayılı Kanunun yürürlüğe girmesinden önce işçilere verilen ilave tediyeler sosyal güvenlik primlerinden istisna tutulmakta iken söz konusu Kanunun yürürlüğe girmesi ile Kanunda sayılan istisnalar arasında yer almayan bu ödemeler sosyal güvenlik primine esas kazançlar kapsamına alınmıştır.

Bu itibarla, işçilerine yapılan ilave tediye ödemelerinden sosyal güvenlik pirimi kesintisinin yapılması gerekirken yapılmaması sonucu fazla ödeme nedeniyle oluşan ve sorumluların “bakiye kayıtlı alacaklarından düşülerek kamu zararı oluşmasına mahal verilmeyecek” dedikleri .....TL kamu zararının, Gerçekleştirme Görevlisi ......ile Harcama Yetkilisi ........’tan,

Müştereken ve müteselsilen, 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 53 üncü maddesi gereği işleyecek faizleriyle ödettirilmesine,

İş bu ilamın tebliğ tarihinden itibaren 6085 sayılı Sayıştay Kanununun 55 inci maddesi gereğince altmış gün içerisinde Sayıştay Temyiz Kurulu nezdinde temyiz yolu açık olmak üzere oyçokluğuyla karar verildi.

 

 

 

 

Rıza KARAMAN  -  

Araştırmacı-Yazar (Araştırmadan Yazmaz) 

Kamu İhale Mevzuatı Uzmanı (16 Yıl 3000+  Eğitim ve Seminer)

Kıdemli İş Kanunu Uzmanı

SGK Mevzuatı Uzmanı

0 532 06 006 41

linkedin.com/in/riza-karaman-10b42b191

Mail:kamuiscisi.turkiye@gmail.com

Kaynak: (Kİ) - www.kamuiscisi.net Editör: Admin
Etiketler: SAYIŞTAY, KARARI:, TEDİYE, ÖDEMELERİNDE, Sosyal, güvenlik, prim, kesintisi, Yapılmamasına, Kamu, Zararı:,
Yorumlar
Haber Yazılımı